درمان ریشه دندان یکی از پرکاربردترین و مهمترین درمان ها در حیطه ی دندانپزشکی می باشد . اهمیت این درمان زمانی دو چندان می شود که بروز هرگونه مشکلی در ریشه دندان ، در اغلب مواقع همراه با درد است که گاهی این درد و التهاب تا مرز غیر قابل تحمل شدن پیش می رود .
بنابراین باید سریعا باید برای درمان ریشه و عصب کشی دندانی که ریشه اش آسیب دیده ، عفونت کرده ، عصب هایش درگیر شده و پوسیدگی به عمق رسیده ، اقدام کرد .
به هرگونه درمان دندانپزشکی که روی ناحیه ریشه دندان انجام می شود ، درمان ریشه دندان گفته می شود که شامل عصب کشی ( اندو ) ، درمان ریشه مجدد ( ری اندو ) و جراحی های اپیکو ( قطع کردن انتهای ریشه دندان ) می شود .
درمان ریشه دندان ( عصب کشی دندان ) به منظور پاکسازی ریشه دندان از هرگونه عفونت و عوامل بیماری زا و از بین بردن عصب ها و درمان دردهای شدید ریشه دندان به کار می رود .
برای انجام درمان ریشه دندان ( عصب کشی دندان ) ، دندانپزشک ابتدا با استفاده از مواد بی حس کننده ، ناحیه مورد نظر را بی حس می کند . بعد از تزریق بی حس کنده ، باید پوسیدگی ها و عفونت روی سطح دندان کاملا برداشته شود . در این مرحله نوبت تخلیه عفونت و میکروب قسمت پالپ دندان ( قسمت نرم و بافت درونی دندان ) است .
بعد از تخلیه کامل عفونت و پوسیدگی از سطوح دندان و پالپ دندان ، میکروب ها و عفونت موجود در کانال های عصبی دندان مورد نظر به طور کامل تخلیه و پاک می شود .
حال قسمت مهم درمان فرارسیده و آن بیرون کشیدن عصب های داخل کانال هاست که در اصطلاح ساده تر به این مرحله عصب کشی دندان نیز گفته می شود . در این مرحله ریشه دندان به طور کامل از هرگونه عصب و بافت های دیگر تخلیه می گردد .
در نهایت کانال های عصبی دندان مورد نظر پس از شست و شو و ضدعفونی ، با موادی شبیه پلاستیک که از صمغ نوعی گیاه تهیه شده است و کاملا با بدن انسان سازگاری دارد ، پر می گردد . این پروسه ، پروسه ی عصب کشی دندان یا درمان ریشه دندان نام دارد .
علائم زیر را می توان به عنوان نشانه های رسیدن پوسیدگی دندان به عصب دانست و مطمئن شد که دندان نیاز به عصب کشی و درمان ریشه دارد .
- هنگام خوردن غذاهایی با بافت سفت ، دندان درد می کند .
- هنگام خوردن غذا ، آب یا نوشیدنی های خیلی گرم یا خیلی سرد ، دندان درد ناگهانی به سراغتان می آید .
- دندان بدون علت تیر می کشد و دچار درد طولانی مدت می شود .
- هنگام تماس و ضربه ، دندان دچار درد می شود .
- سوراخ های عمیق روی دندان ایجاد می شود یا دندان سیاه می شود .
- در برخی موارد دندانی که به عصب کشی نیاز دارد لق می گردد .
- در برخی موارد دندانی که نیاز به عصب کشی دارد باعث ورم صورت و لثه می شود .
بله . کاملا . اما باید تاکید کرد این درمان نسبت به عصب کشی دندان در مرحله اول ، مراحل پیچیده تر و سخت تری دارد و گاهی حتی نیاز به جراحی انتهای ریشه یا همان اپیکو هم می باشد .
گاهی عصب کشی دندانی که توسط دندانپزشک قبلی انجام شده ، ناقص و ضعیف بوده و این موضوع باعث می شود کانال های عصبی دندان مجددا عفونی گردند و دچار ورم و التهاب و درد شوند . در این حالت حتما باید درمان ریشه دندان عصب کشی شده انجام شود .
با توجه به اینکه این درمان مستقیما مربوط به ناحیه ای است که عصب های دندانی در آن قرار دارد ، پروسه ی قطع کردن و خارج نمودن عروق و اعصاب از کانال های عصبی مقداری درد دارد . اما نگران نباشید . به کمک بی حسی ها به راحتی می توان کاری کرد که بیمار بخش عمده ی این درد را احساس نکند .
در اکثر مواقع بله . این درد کاملا طبیعی است . علت دردهای بعد از عصب کشی دندان ، زخم و التهاب ناحیه قطع شدن عصب در استخوان اطراف ریشه دندان می باشد . بنابراین وجود دردهای احتمالی بعد از درمان ریشه دندان کاملا طبیعی می باشد . البته باید تاکید کرد که این درد موقتی بوده و جای نگرانی ندارد . در بیشتر موارد این درد پس از چند روز از بین می رود .
توجه داشته باشید که این دردها با مسکن به راحتی قابل تحمل می باشند .
بهترین داروهای توصیه شده پس از درمان ریشه دندان ( عصب کشی دندان ) خانواده مسکن ها هستند که رایج ترین و پرکاربردترین آن ها پروفن یا ژلوفن می باشد و توصیه می گردد بعد از عصب کشی دندان ، 6 ساعت یکبار مصرف گردد .
در صورت بروز تورم ها و التهاب شدید ، ممکن است نیاز به مصرف آنتی بیوتیک هایی مثل آموکسی سیلین و مترونیدازول داشته باشید .
یکی از سوالات رایج بین بیماران این است که عصب کشی دندان جلو با عصب کشی دندان 6 یا دیگر دندان های انتهایی فک چه تفاوتی دارد .
در جواب این سوال بیماران باید گفت که پروسه ی کلی درمان عصب کشی دندان ( درمان ریشه دندان ) در مجموع یکسان است . اما فاکتورهایی نیز وجود دارد که تعیین کننده میزان دسترسی دندانپزشک به دندان مورد نظر می باشد . از قبیل تعداد کانال های عصبی دندان ، جایگاه قرار گرفتن دندان در فک ، محل پوسیدگی و شرایط آناتومیک دهان و دندان بیمار .
کاملا واضح است که عصب کشی دندان جلو طبق فاکتورهای شمرده شده ، با دندان های انتهایی فک کاملا متفاوت است .
اگر دچار دندان درد شده اید و امکان مراجعه اورژانسی به کلینیک دندانپزشکی را ندارید ، پس باید راهی بیابید تا درد ریشه دندان خود را تسکین بدهید . باید تاکید کنیم که امکان درمان ریشه کامل دندان در خانه وجود ندارد و این درمان نیازمند تجهیزات کلینیکی و تخصص دندانپزشک است . اما با روش های ارائه شده می توانید درد عصب های ریشه دندانتان را تسکین بدهید و عفونت ریشه را تا حدودی کنترل کنید . این اقدامات موقتی بوده و باید در اولین فرصت ممکن به دندانپزشکی مراجعه بفرمایید .
استفاده از کمپرس سرد : یکی از روش های موثر برای عصب کشی دندان در خانه استفاده از کمپرس سرد می باشد . برای این کار می توان یخ یا بسته ی سردی را داخل یک کیسه قرار داده و روی ناحیه درد دندانی نگه دارید . این کار را متناسب با میزان درد دندان خود چند مرتبه در روز انجام دهید . دمای پایین یخ تا حد قابل توجی تاثیر التهاب و عفونت را کاهش می دهد .
استفاده از روغن درخت چای : استفاده از این روغن یکی دیگر از روش های عصب کشی دندان در خانه است . روغن درخت چای خاصیت ضدالتهابی ، ضد درد ، ضد باکتریایی و ضد عفونی کننده دارد . بر این اساس می توانید به کمک آن تا حدودی عفونت موجود در دندان و دهان را از بین ببرید . 3 مرتبه استفاده از این روغن در طول روز منعی ندارد .
استفاده از آب نمک : ساده ترین روش عصب کشی دندان در خانه استفاده از آب نمک است . آب نمک دارای خاصیت ضدعفونی کننده می باشد و قابلیت جذب توسط لثه و بافت دندان را دارد . بعد از نفوذ آب نمک به ریشه دندان ، عفونت آن تا حدودی خنثی خواهد شد و این خود باعث کاهش درد می شود .
- پس از عصب کشی دندان نیاز نیست داروی خاصی مصرف گردد . فقط در موارد ضروری زمانی که درد و التهاب زیاد باشد ، می توان از داروهای مسکن مانند ژلوفن یا پروفن استفاده کرد .
- اگر بعد از درمان ریشه دندان ، فرآیند عصب کشی ناموفق باشد و بیمار پس از گذشتن چند روز ، هنوز هم دندان درد شدید در آن ناحیه داشته باشد ، دندان باید کشیده شود .
- توجه کنید که معمولا درد های پس از عصب کشی دندان با قرص های مسکن و آنتی بیوتیک از بین می رود . در غیر اینصورت بیمار باید سریعا به دندانپزشک مراجعه کند .
- ناحیه دندان عصب کشی شده را حتما باید تمیز نگه دارید . مطمئن شوید که در طول درمان عصب کشی و بعد از آن هیچگونه آلودگی وارد این ناحیه نشود .
- بعد از انجام عصب کشی دندان تا مدتی غذای سخت ، داغ یا سرد میل نفرمایید . زیرا دندان ها تا چند روز نسبت به غذاهای سرد و گرم حساس می شوند . پس سعی کنید غذاهایی با دمای متوسط و بافت نرم میل کنید .
- بعد از عصب کشی دندان مسواک زدن منعی ندارد . ولی استفاده از نخ دندان را تا چند روز به تعویق بیاندازید . زیرا ممکن است پانسمان موقت دندان خارج شود . البته تا زمانی که ترمیم یا روکش دندان انجام شود .